São Sebastião do Caí, Rio Grande do Sul, Brazil

terça-feira, 22 de junho de 2010

Canção em alemão Hunsrickisch - Is Alles Faloa

    OUÇA ESTA CANÇÃO AQUI: HEA DAS LIED DO HIA:



    Is Alles Faloa
    (Musical Encanto)

(geschproch) Ia dea liiwe lait, is alles faloa doromm!

Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd
Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd

Di mehd lóofe do romm mit kotse reckcha un kotse bluse
Di faháirate menna sin chon chlimma wi di buwe
Dan gucke se un pháife (fiu fiu) un chtelle sich dumm ón
Dan komme se tsu haus un grihn se kníppel fon de fróo.

Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e
Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e

Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd
Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd

Dot in de colonie is óoch alles fakheat
Di buwe tun blos saufe, di mehd saufe mehea
Hot kaine meh faschtand, tut keine meh sich chehme
De pábai un di mámai tun gónet meh respektire.

Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e
Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e

(geschproch) Ia di sauferai mus uff heere dea buwe un dea mehd!

Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd
Dea lait wo geht das hin wenn das dings so waita geht
Haitsestóohe is das so chlimm mit de buwe un mit de mehd

Di mehd lóofe do romm mit kotse reckcha un kotse bluse
Di faháirate menna sin chon chlimma wi di buwe
Dan gucke se un pháife (fiu fiu) un chtelle sich dumm ón
Dan komme se tsu haus un grihn se kníppel fon de fróo.

Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e
Wenn das so waita geht, kennt hehre was ich són
Dan is alles faloa is tsu chpeht fa sich beklóo'e


-------------------------------------------

TRADUÇÃO:


    Está tudo Perdido
    (Musical Encanto)

(falado) Sim, querido pessoal, está tudo perdido por aí!

Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças
Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças

As moças correm por aí com sainhas curtas e blusas curtas
Os homens casados já são piores do que os rapazes
Então eles olham e assobiam (fiu fiu) e se comportam como bobos
Então eles voltam para casa e levam pau da mulher.

Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar
Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar

Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças
Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças

Lá na colônia também está tudo errado
Os rapazes só mais bebem e as moças bebem mais
Ninguém mais tem juízo, ninguém mais se envergonha
Nem respeitam mais o pai e a mãe.

Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar
Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar

(falado) É, a bebedeira deve parar seus rapazes e moças!

Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças
Pessoal até aonde vai se as coisas continuarem assim
Hoje em dia é tão difícil com os rapazes e com as moças

As moças correm por aí com sainhas curtas e blusas curtas
Os homens casados já são piores do que os rapazes
Então eles olham e assobiam (fiu fiu) e se comportam como bobos
Então eles voltam para casa e levam pau da mulher.

Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar
Se isto continuar assim, acreditem no que eu digo
Então estará tudo perdido, será tarde para se queixar






   

domingo, 13 de junho de 2010

Bissie Gelô: Die Lauss Buwe



    DIE LAUSS BUWE

Ouça esta história gravada aqui: Hea das graveadne chteck do hia:




    Es wóre mohl di tsaite wo di lait sinn fill me in die kérrich gang als haitsestóhe.
De phóda, obwohl ea altmodisch wó, hot so lamsam alla sotte dings óngeholl als wie die frólait mit kotz tsaich in die kérrich gehn, oda ea ohne batine blaiwe.
Die phódre harre awa doch ima gement sie herre di recht in sain wetta un niemand kent gegend si schpreche. Un dan, wenn ene phóda schlecht uf geraumt wód, dan horra gesód in sain prêdich:
    – Liewe lait: Gottes is en gut person awa kan sich net foa schtelle das es die giebt wo alles fawecksle un ménne kente unsa religion una dem hunt halle.
Die lait schpitze dan die ohre in de kérrich fa sihn wie es geschpreech waita geht. De phóda sehd waita:
    – Dea frólait wo di pill am drinke sait, dea geht all in die hell. Wall, Gottes sód die natua mist sich sellebst regiere una de lait, un so sinn sie di natua am tswinge tsum andere weg. Un dieses is gegend Gottes.
    Die frólait guke all so chepp unnanna, wall sie wisse das in de gans comunited, all sie di pill ennholle un ken fró find es als es en sind weat. Die menna schlicke so rau tswischen em criole gerruch, gucke in de links sait em corredoa fon de kkérrich, un sinn etliche drunna wo so chpetlich nô sai fró gekukt hon un gelacht hon. De phóda chprecht waita:
    – De man wo kiftiche gedanken hot iwa die frolait, de is am sinde. Noch net mohl, in de tróme kan de man sich mit de frólait fallire, wall dan is es sind doppelt: de eascht, wall ea kiftich am tróme is mit en fró, un tswettes, wall gemena tsait di fró mit wehm ea am tróme is, is en fahairate fró.
    Die lait guke all ruich no dem phóda sain eclierung, awa fill denke fa sich es weat net genau so wie de phóda es am sóhn weat.
    Friasch hot es dan die phódre gieb wo mechtich iwa die predicht uf die kansel geschlón hon mit de faust. Es hot gehummad dôrrich die gans kérrich un die lait hon sich all so samma gebilt. Niemand hot sich mê gemescht.
In denna tsaite hot es awa óh die schlimme buwe gieb. Sie sinn dan lauss buwe gennént gieb un sie wollte dem phóda sain predicht fassaue. Sie wóre dem phóda sain regierung satt. Do, samstags mittags, sinn sie in die kérrich gang un hon die kansel foll néhel geklopt. Demnô hon sie die kepp ab geschnitt. Do sinn die schpitze nohre so aus de kansel kom.
    Am andere tóh, sontags, hot de phóda óngefang se prediche uf de kansel iwa Christus sain lewe, do sóra:
    – Do hot Christus die hende gehob un sód fa Gottes: "Liewa Gott! Mea hon uf de Eat     fieles se fabessre un, ...
... Do horra die hende uf die kansel gehau fa dem schprooch emfasis giebe, do horra sich we gemacht an de abgeschnitne néhel. Ea hot waita geschróit:
    –  Do sód Gottes: "Wea sinn die lauss buwe wo mich so belaidiche tswischen de mess?"
---------------------------
     Meias Verdades

    Os Malandros


    Era uma vez o tempo em que as pessoas iam muito mais à missa do que atualmente. O padre, apesar de ser antiquado, aos poucos começou a aceitar atitudes como as mulheres entrarem na igreja de roupa curta ou ele ficar sem batina. Mas os padres sempre achavam que eles tinham razão e que ninguém podia contradizer ao que diziam. E então quando um padre estava mal humorado, ele dizia no seu sermão:
    - Queridas pessoas: Deus é uma boa pessoa mas ele não pode imaginar que existem pessoas que trocam tudo e acham que podem manter nossa religião abaixo do cachorro. As pessoas então apontam as orelhas na igreja para ver como a conversa continua. O padre continua dizendo:
    - Vocês mulheres que estão tomando a pílula, vocês vão todas para a o inferno! Porque Deus disse que a natureza se rege por si só entre as pessoas e assim estão orientando a natureza para outro caminho. E isto é contra Deus.
    As mulheres olham todas atravessadas entre si porque sabem que em toda a comunidade as mulheres tomam a pílula e para nenhuma delas isto é considerado pecado. Os homens engolem amargo no meio do cheiro do palheiros e olham para o lado esquerdo do corredor da igreja, e tem alguns que olham engraçado para suas mulheres e riem. O padre continua dizendo:
    - O homem que tem pensamentos envenenados relativos a mulheres está pecando. Ainda nem, no sonho o homem pode se perder com uma mulher porque então é pecado dobrado, afinal, ele primeiro peca por estar sonhando com mulher e em segundo, porque geralmente no seu sonho com uma mulher está uma mulher casada.
    As pessoas olham todas quietas para a explicação do padre, mas muitas pensam que isto não é exatamente assim como o padre falou.
    Antigamente, então existiram aqueles padres que batiam muito no púlpito com a mão em punho. Isto ecoava por dentro da igreja e as pessoas se encolhiam. Ninguém mais se mexia.
    Naquele tempo também existiam os rapazes moleques. Eles então eram chamados de malandros e eles estavam dispostos a estragar o sermão do padre. Eles estavam cheios das leis do padre. Então, sábado de tarde, eles entraram na igreja e encheram o púlpito de pregos. Depois, cortaram fora as cabeças dos pregos. Então só apareciam as pontas no púlpito.
    No dia seguinte, domingo, o padre começou a falar sobre a vida de Cristo sobre o púlpito. Então disse:
    - Então Cristo levantou as mãos para  o Céu e disse a Deus: "Querido Pai! Temos muito o que melhorar sobre a terra e, ....
...Então ele bateu o punho sobre o púlpito para dar ênfase a sua fala, se machucou nos pregos cortados. Então ele continuou gritando:
    - Então disse Deus: "Quem foram os malandros que estão me atordoando na missa?"
(Qualquer semelhança é mera coincidência).

quarta-feira, 26 de maio de 2010

Saiu no Jornal Biguaçu em Foco - Biguaçu, SC

Amigos e amigas da nossa querida língua alemã Hunsrickisch. Desde a última Segunda-feira, dia 24 de Maio, estreiei uma coluna em alemão Hunsrickisch no Jornal Biguaçu em Foco da cidade de Biguaçu, vizinha de Florianópolis, Santa Catarina. Lá temos também falantes da língua alemã Hunsrickisch e assim como no vizinho município de Antônio Carlos, eles tem interesse na divulgação de nossa cultura e começou o movimento de resgate da língua de nossos antepassados.
     Assim que novas notícias e colunas referentes forem publicadas, passarei a postá-las aqui no blog.
     Abaixo, matéria sobre o resgate dos dialetos minoritários na Rússia e a minha primeira coluna neste jornal. Esta é a prova de que algo está sendo feito para trazermos de volta com toda a força e eficiência o alemão Hunsrickisch que foi dilapidado e proibido nos tempos da segunda guerra quando ele começou a perder o uso e devagarinho foi desaparecendo.
--------------------------
TRADUÇÃO:
     Fróinde un fróindine fon unsere liiwe daitsche hunsricka chprooch. Fon dem letste montach, fia un tswantsichte móoi hon ich en coluna uf hunsricka daitsch óngefang im Jornal Biguaçu em Foco fon de chtat Biguaçu, nochbarin fon Florianópolis, Sante Catarine. Dort hon mea óoch chprecha fon dem daitsche hunsricka chprooch, un óoch wi im nochbere municip Antônio Carlos, hon se interesse in de fachtrauung des unseres cultur, un hot de moviment óngefang de de chprooch des unseres foakomma tsurrick bringe.
    So, wi naie columne un naie novitse do driwa publikead wérre, tuhn ich se hia in dem blog foa bringe.
    Do unna, en materii iwa di tsurrick hollung des kleenste dialekt chprecha fon Russland un main eascht coluna in denna tsaitung. Dieses is di proof das etwas am getun gewe is fa mit kraft un efitsients unsere hunsricka daitsch tsurrick am gebrung gewe is, de wo faboot un fasaimet geb is in de tsaite dem tswette griich, wann ea di nutsung so lamsam fagehn geloss hot.

 Minha coluna: De naie Vereadoa:

Coluna sobre línguas minoritárias na Rússia:





terça-feira, 25 de maio de 2010

Bissie Gelô: De Berga Kól un saine Dochta Mann

Ouça esta história gravada aqui: Hea das graveadne chteck do hia:


DE BERGA KÓL UN SAINE TOCHTA MANN            

    Wi mea chon foa phó artikle eclead hon, es giebt menna un frólait in alla pletsa wo foa komme weche sain personalited un saine geschick fa mit allem um gehn.
    In ieda gemain is iemand debai, wo fon wehm di lait sich es dings drón ab spiichle, un fillmo bis sain fakheade plehn óh no gehn. Es end dan alsmo in grosse probleme.
    Es giebt so chlaue menna debai, wo alsmo sich foa chaffe dorrich sain chlauichkhéd wall si wisse laicht di gewehnliche persone dumm mache.
    Ene wo ich gekennt hon wód de Bratsche Johann wo mit gónics óngefangt hot, un in tswantsich ioa wód ea faul raich gewehst. Ea hot sain chlauichkhéd benutst fa raich se gewe un in de geschefta hot ea ima alles gemacht fa de grehste fottell tswischen raus tsie un so forran gehn.
    Mohl is es passiad das de prefekt fon em Municip in sain wille hin kehmt fa en chuhl inaugurire, do hot di gans comunited de Bratsche Johann raus gewehlt fa di lait representire.
    Ea hot di flich ón geholl. Sód awa:
    - Fa ich en, so en important foa-kommung mache, mus ich en nai klaidung hon!
    Di comunited hot en gelt sammlung gemacht fa dem man en nai klaidung kóofe. Un es is so passiad. Awa, es gelt wo si samma geschaft hon wód fill meh als en nai klaitung mit chtrimb, chuh, gravat un sogó fa en nai goldene ua kett.
    Do is noch de geschefts man noh kom mit noch bissie gelt un sód fa de Bratsche Johann:
    - Holl das gelt fa daine koste in de rées tsu de chtat un das du dort etwas esse kanst wen du es naies klaitung kóofe gehst!
    - Sehr danke, Nóotz! Es wird wercklich mea sehr nutslich sin in de chtat.
    Un Bratsche Johann hot es óngeholl, in de seckell geschtopt un is hémm gang, sich fértig mache fa tsu de grohs chtat se réese un di klaitung kóofe.
    Was mennt dea? Hot ea es ganse gelt benutst fa sich beklaite oda net? Gewiss, net! Ea hot en tswett-hand fatiota kóoft in a tswett-hands tsaich gescheft un is mit carona hin un tsurrick in di chtat gerréest. Un hot dort gónics gess! Resultód: Hot ene chene brocke gelt sich fadient.
    Awa mit em Berga Kól wód es gans anischta: ea hot ima alles getun fa es dings richtich un in de rechte ab lóofe. Do must alles in de rechnung ab lóofe un wenn iemand ea hinna gehn wollt, is ea chpinne behs gieb un hot em die leffitte geleest.
    De Berga kól wód de man wehm ieda ene mist fa richtich sich ab chpiichle. Es hot kene gieb wo fon ihnem khene respeckt hat un all hon se saine baispill ón genómm.
    Foa iore hot de Berga Kól dan so en chehn wecksell ierich medche gehat wo Francesca gehéest hot. Es wód en ausnams chenes medche in sain sechtsen ioa un hat noch nii namoriad.
    Ene gute tóh, uf dem harmonia kerb, hot ihnes ene bub khenne gelennt fon de chtat. Ea wod possant, fennef ioa eltra als ihnes Un hat saine aichne auto, ene flamante tswói un siebtsicha Corcel.
    En woch demnô si sich gekent harre, is ea bai ihnes hin chpatsire fa sain eltre khenne lerne ende woch.
    Als Berga Kól saine fatta wód, hot ea em bub sain ganse movimente beobacht fa ea se chtudire.
    Sontags móinds hon se baisama gesitst fa se rehte mit enem gute tee un als es bissie kelda wód, harre se de koch offe ón. Gewiss, Francesca un sain mamai wóre es tsaich am wesche iaus.
    De Kól hat ene criole im maul, un iedes mohl wo ea de ónschteche wollt, horra de oofe uf gemacht un en ónes chteck holts an de criole gehall. In de selwig tsait hat de bub óh ene criole im maul, awa hot sain fosfaia benutst fa de criole ónschteche. Uf émol wód das kestie lea. Do horra fa de Kól faia fallangt. Do sód de Kól:
    - Bub, du dienst net fa maine dochta sin! Du bist net chpóor samm, un kimmast dich net uf die ganse klenichckhéde. Guck mohl: guckmo', guckmo' nôo richtig in daine hende! Du host de ganse móind es faia fasaimt un hats es ima an hand foa dea in dem koch oofe gehat.
    De iun hot so grosse augen gemacht, do horra gefrod:
    - Ia, un was hot das faia mit de Francesca se tun?
    - He, he, he, iun: Francesca is es grohs faia wi de koch oofe foa dea. Un du werst dich kimmre um klene flêtschiche flemmcha um dich rom als fosfaia chpéencha wi di fletschiche medcha wo es do romm gebt. Das dient net fa main tochta!

    (Ieda enlichkaite sin nua cointsidense.)

---------------------------------------------

Tradução: CARLOS BERGER E SEU GENRO


    Como nós já esclarecemos em alguns artigos anteriores, existem homens e mulheres em todos os lugares que se projetam pela sua personalidade e seu modo-de-ser no trato com tudo que os cerca.
    Em cada comunidade existe alguém em quem as pessoas se espelham, e muitas vezes até seguem também seus pensamentos errados. Isto termina então às vezes em grandes problemas.
    Existem homens tão astutos no meio, que às vezes vão para frente por causa de sua perspicácia porque sabem lograr as pessoas simples.
    Um que eu conheci foi o João Bratsch, o qual começou do nada e em vinte anos estava podre de rico. Ele usou sua inteligência para enriquecer e nos negócios ele sempre fazia de tudo para tirar a maior vantagem e assim progredir.
    Uma vez aconteceu que o prefeito do município visitaria a sua vila para inaugurar uma escola e então toda a comunidade escolheu o João Bratsch para representar a população.
    Ele aceitou a tarefa. Só que disse:
    - Para eu representar um evento tão importante, preciso de uma indumentária nova!
    A comunidade juntou algum dinheiro para lhe comprar uma nova indumentária. E isto aconteceu. Mas, o dinheiro que arrecadaram era muito além de uma roupa nova com meias, sapatos, gravata e até uma corrente nova de ouro para o relógio.
    Então ainda veio correndo atrás o negociante com mais um pouco de dinheiro e disse para o Jão Bratsch:
    - Leva este dinheiro para custear tua viagem até a cidade, para que lá possas comer algo quando for comprar a nova indumentária.
    - Muito obrigado, Inácio! Isto realmente será útil para mim na cidade.
    E João Bratsch o aceitou (o dinheiro), enfiou-o no bolso e foi para casa para se preparar para ir até a cidade grande e comprar a indumentária.
    O que vocês acham? Ele usou todo o dinheiro para se vestir, ou não? Claro que não! Ele comprou uma fatiota de segunda mão em um brechó e foi de carona ida e volta à cidade. E não comeu nada lá! Resultado: lucrou um bom naco de dinheiro.
    Mas com o Carlos Berger era bem diferente: ele sempre fazia tudo para que tudo corresse em ordem. Tudo tinha que fechar no cálculo e se alguém o queria trair, ele ficava possesso e lhe dava um sermão.
    Carlos Berger era o homem em quem por certo todos deveriam se espelhar. Não existia ninguém que não o respeitasse e todos tomavam seu exemplo.
    Alguns anos atrás, Carlos Berger tinha uma linda filha adolescente que se chamava Francesca. Era um belíssima garota em seus dezesseis anos e nunca havia namorado.
    Um belo dia, no baile de Kerbb em Harmonia, ela conheceu um rapaz que era da cidade. Ele era possante, cinco anos mais velho que ela e tinha seu próprio carro, um flamante corcel setenta e dois.
    Uma semana depois que haviam se conhecido, no fim de semana, ele foi passear na casa dela para conhecer seus pais.
    Com Carlos Berger era seu pai, ele meticulosamente observava todo o movimento do rapaz a fim de estudá-lo.
    Domingo de manhã eles estavam sentados juntos para conversarem enquanto sorviam um gostoso chimarrão, e como estava mais fresquinho, estavam com o fogão à lenha aceso. Claro, Francesca e sua mãe estavam lá fora lavando roupa.
    Carlos estava com um palheiro na boca e toda a vez em que queria reacendê-lo, abria o fogão e segurava uma acha de lenha acesa no palheiro. No mesmo tempo o rapaz também tinha um palheiro na boca mas usava seus fósforos para acender este palheiro. De repente, a caixinha estava vazia. Então ele pediu fogo para o Carlos. Então o Carlos falou:
    - Rapaz, tu não serves para ser meu genro! Tu não és econômico e não te preocupas com todos os detalhes. Olha: olha, olha direitinho para tuas mãos! Desperdiçaste toda a manhã o fogo que tinhas à mão dentro do fogão.
    O rapaz arregalou os olhos e perguntou:
    - Sim, mas o que o fogo tem a ver com Francesca?
    - He, he, he, rapaz: Francesca é o fogo grande como o do fogão na tua frente. E tu, haverás de te preocupar com chaminhas ocasionais como as dos palitos de fósforo assim como as garotas ocasionais como estas que existem por aí. Isto não me serve como genro!

(Qualquer semelhança é mera coincidência)