São Sebastião do Caí, Rio Grande do Sul, Brazil

sexta-feira, 24 de fevereiro de 2012

De Hunsrückisch in maine Schtad - Katia Fernanda Gauer

Noch ene blog met en tekst in hunsrickische daitsch.
Liebe leesa un leeseringe, ich schaue aich foa noch en person wo ene tekst geschrib hot in hunsrickische daitsch in sainem blog Filosofando sobre a vida - doce feito pimenta.  Saine nóome is Katia Fernanda Gauer un de tekst ist dorrich geschrib geb do unne, gródso wi sain traduktsion gemacht fon mea. Blaibt frai fa comentire.
Pio Rambo


TRADUÇÃO: 


Mais um blog com um texto em alemão Hunsrickisch.
Prezados leitores e leitoras, apresento mais uma pessoa que escreveu um texto em alemão hunsrickisch em seu blog Filosofando sobre a vida - doce feito pimenta.  Seu nome é Katia Fernanda Gauer e o texto está transcrito abaixo, bem como a tradução feita por mim. Sintam-se livres para comentar.
Pio Rambo











De hunsrückisch ind maine schtad (Cerro Largo) 
- Unsra deustche is richtich?
Katia Fernanda Gauer     10/02/2011                        


In di weld sin wiel lait und di sin wiel anichta ind saine cultura ind och ind saine schprech.
Dohia in Cerro Largo, das lait tun portuguesich und deutsche fatzela, awa mia son ima as das net di “richtich” deustche is. Fawas is de net richtich? De is ya!
Khand dia tenga anichta, und das is cans normal. Ich honn och schon anichta gueteng, fa mich plos di deutsche fon di Deutscheland wo di richtich. Awa tan hot mich ain lerin guefrot: Tuma sich net fachten? Und honich yo guesod, und tan hot di guesot: Wen mia sich fachten fawas is di net richtich?
Das hot wiel aus guemach in maine schul und in maine leben. Wi ich me joha wod, hanich mich guechem deustche fatzela ora wi maine mama in di schtad fatzel. Und hait sinich fro as ich di deustche guelenl.
Dzei línguas veza is wiel gud fa noch em andra lena, und di deustche fun hia und de hunsrückisch veza tud och wiel ausmach fa di andra deustche fachten und lena.
Un tan? Was tud dia mena? Is unsra deutsche richtich ora net? Ven dia teng ietz ya, tud tas fa di andra son un fa aira joa und kina unsra língua lena.


TRADUÇÃO:


O Hunsrickisch em minha cidade (Cerro Largo)
- E correto nosso alemão?


No mundo existem muitas pessoas e elas são bem diferentes em sua cultura e também em suas línguas.
Aqui em Cerro Largo, as pessoas conversam em português e alemão, mas nós sempre dizemos que este não é o alemão 'correto'. Ele é, sim! Vocês podem pensar diferente, mas é bem normal. Eu também já pensava diferente, para mim só as pessoas da Alemanha eram corretas (na língua). Mas então, uma professora perguntou: Não nos entendemos? E eu disse que sim, e então ela falou: Se nós nos entendemos, por que ele não é correto?
Isto foi muito importante para mim em minha escola e em minha vida. Quando eu era mais velha, fui contra conversar em alemão, ou como minha mãe conversa na cidade. E hoje estou feliz por ter aprendido alemão.
Saber duas línguas é muito bom para aprender mais outras, e saber o alemão hunsrickisch daqui faz muita diferença para compreender os (outros) alemães e aprender (este alemão).
E então? O que vocês acham? Nosso alemão é correto ou não?
Se vocês pensam agora, sim, digam para os outros e (para seus anos) e ensinar nossa língua aos filhos.

quarta-feira, 22 de fevereiro de 2012

Ai se Te Pego, sucesso de Michel Teló em Hunsrickisch





Hea das graveadne chteck do hia: ouça esta gravação aqui:



Ai wenn ich dich fange              Ai se te pego
       Banda Munique                    Michel Teló

Iesses, Iesses,                         Nossa, nossa,
so mach'st du mich kaput           Assim você me mata
Ai, wenn ich dich fange              Ui, se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange,        Ui, ui se te agarro,
Iwa gut, iwa gut,                      Bom demais, bom demais,
So mach'st du mich kaput.         Assim você me mata.
Ai, wenn ich dich fange              Ui se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange.        Ui, ui se te agarro.


(Geschproch: das is di banda       (Falado: esta é a banda
Munique un de deutsche Teló.      Munique e o alemão Teló.
Oiêe noch mohl).                       Vamos lá!)


Sammstach auf dem bóol                 Sábado no baile
Tsu tantsen hot das volk óngefang   O pessoal começou a dançar
Das schehnste medche is                A garota mais bela passou
foa mich dorrich gang                      Na minha frente.
Ich passen uf un hon                      Eu admirei e comecei
óngefang tsu sahn:                        A falar:


Iesses, Iesses,                          Nossa, nossa,
so mach'st du mich kaput           Assim você me mata
Ai, wenn ich dich fange            Ui, se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange,       Ui, ui se te agarro,
Iwa gut, iwa gut,                    Bom demais, bom demais,
So mach'st du mich kaput.         Assim você me mata.
Ai, wenn ich dich fange            Ui se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange.       Ui, ui se te agarro.


(Geschproch: Wenn ich dich fange   (Falado: Se eu te pego, 
tust du mo'sihn was gut is, gell?)    verá o que é bom, não?)




Sammstach auf dem bóol               Sábado no baile
Tsu tantsen hot das volk óngefang  O pessoal começou a dançar
Das schehnste medche is                A garota mais bela passou
foa mich dorrich gang                     Na minha frente.
Ich passen uf un hon                     Eu admirei e comecei
óngefang tsu sahn:                       A falar:


Iesses, Iesses,                            Nossa, nossa,
so mach'st du mich kaput              Assim você me mata
Ai, wenn ich dich fange                Ui, se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange,           Ui, ui se te agarro,
Iwa gut, iwa gut,                        Bom demais, bom demais,
So mach'st du mich kaput.            Assim você me mata.
Ai, wenn ich dich fange                Ui se te agarro
Ai, ai, wenn ich dich fange.           Ui, ui se te agarro.




Sammstach auf dem bóol               Sábado no baile
Tsu tantsen hot das volk óngefang  O pessoal começou a dançar
Das schehnste medche is                A garota mais bela passou
foa mich dorrich gang                    Na minha frente.
Ich passen uf un hon                    Eu admirei e comecei
óngefang tsu sahn:                      A falar:


(Geschproch: das is di banda       (Falado: esta é a banda
Munique un de deutsche Teló.       Munique e o alemão Teló.
Oiêe noch mohl).                        Vamos lá!)

sexta-feira, 17 de fevereiro de 2012

Blog falando do nosso alemão Hunsrickisch

Olá amigos e amigas.
Para mim sempre é uma satisfação poder publicar outros endereços que mencionam ou falam a respeito de nossa bela língua, o hunsrickisch. Desta vez, é o blog do aspirante a professor de português e Inglês, Jonathan Zotti da Silva.
O link do seu artigo no blog é:
http://alunojon.blogspot.com/2012/02/hunsruckisch.html



quarta-feira, 15 de fevereiro de 2012

Canção em Alemão Hunsrickisch: Di drai Iechta



Ouça esta canção aqui: Hea das liid do hia:

DIE DRAI IECHTA                                      OS TRÊS CAÇADORES
Banda América - Di drai Iechta            Banda América - Os três Caçadores

(Geschproch: "Dea liwe fróinde, ich      (falado: "Queridos amigos, quero lhes
will aich mohl fatsêele fon de safóode    contar uma coisa: dos safados dos três
drai ieacht dort  driwe in de picóod.")    caçadores lá na picada.")
I                                          I
Ich will aich was fatsêele                   Quero contar algo a vocês
Dea lait das is en fêela                      Pessoal, isto é um  erro
Drai iechta gehn in de walt                Três caçadores foram ao mato
Da hat's ach schon geknallt.              E então já se ouviu o estampido.
Ich will aich was fatsêele                  Quero contar algo a vocês
Dea lait das is en fêela                     Pessoal, isto é um  erro
Drai iechta gehn in de walt               Três caçadores foram ao mato
Da hat's ach schon geknallt.              E então já se ouviu o estampido.

Stribill:                                           Estribilho:
Oiêe, oiêe, di drai iechta                    Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                                 Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!
Oiêe, oiêe, di drai iechta                    Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                               Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                Deixando o homem na loucura!


Chpillung                                        Solo
(Geschproch: "Oiêe, die kratste           (falado: "Ora, eles cavocam 
dem nochbar sain batate all raus.         as batatas dele  todas para fora.
Was sóon dan di lait? De mann, de         O que então dizem as pessoas? 
hat khen batate meh'!")                     O homem não tem mais batatas.")

II                                        II
De ene kommt fon driwe,                   Um vem de lá
De annre lóoft schon niwwe,               O outro já corre ali adiante,
Dan fehlt noch mohl de Pitt               Então ainda falta o Pedro
De kommt schon óngerrit.                  Ele já vem a cavalo.
De ene kommt fon driwe,                   Um vem de lá
De annre lóoft schon niwwe,               O outro já corre ali adiante,
Dan fehlt noch mohl de Pitt               Então ainda falta o Pedro
De kommt schon óngerrit.                  Ele já vem a cavalo.

Stribill:                                           Estribilho:
Oiêe, oiêe, di drai iechta                   Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                                 Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!
Oiêe, oiêe, di drai iechta                    Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                                  Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!

(Geschproch: "De Pitt, wenn de soll       (Falado: " O Pedro, quando é para
chaffe gehn, dann will de io saine        trabalhar, então ele quer o seu burro.          muhle honn. Awa ene gute iechta is ea:                  Mas ele é um bom caçador: 
de hat mohl mit enem schuss ellef          abateu uma vez com um tiro
koati ronna geschoss.)                        11 coatis.!
III                                       III
Móinds frii, wóod das noch dunkel         De manhã cedo, ainda era escuro
Da hat es schon gerrumbellt               Então já iniciava o barulho.
Dann lait ma noch im bett                 Enquanto ainda deitado na cama 
Dann kracht schon di spolet.              Já espocava a espoleta.
Móinds frii, wóod das noch dunkel         De manhã cedo, ainda era escuro
Da hat es schon gerrumbellt               Então já iniciava o barulho.
Dann lait ma noch im bett                 Enquanto ainda deitado na cama 
Dann kracht schon di spolet.              Já espocava a espoleta.

Stribill:                                 Estribilho:
Oiêe, oiêe, di drai iechta                Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                          Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!
Oiêe, oiêe, di drai iechta                Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                          Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!

(Geschproch: "Móinds frii, dann           (Falado: "De manhã cedo, se gostaria
téed ma noch genn bissie chloofe, dann    de dormir um pouco mais, então já
kracht das schon in alla ecke romm.")     espocam os foguetes pelos cantos.")

IV                                        IV
Ich dérref net drón denke                 Nem me atrevo a pensar a respeito
An di drai grosse bengle                  Destes três marmanjos
So en ganse tóoh in de heckke             Um dia inteiro nos brejais
Un das fii wóod derr wi chteckke.         E seu gado magricela como varas.
Ich dérref net drón denke                 Nem me atrevo a pensar a respeito
An di drai grosse bengle                  Destes três marmanjos
So en ganse tóoh in de heckke             Um dia inteiro nos brejais
Un das fii wóod derr wi chteckke.         E seu gado magricela como varas.

Stribill:                                 Estribilho:
Oiêe, oiêe, di drai iechta                Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                          Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!
Oiêe, oiêe, di drai iechta                Ora, ora, os três caçadores 
Honn fill caróoj                          Têm muita coragem
Kom' im nachba sain plantóoj              Entram na plantação do vizinho
Un de mann de hat geróost                 Deixando o homem na loucura!

(Geschproch: "Di honn als so phó          (Falado: "As vezes eles têm alguns
schwain dorom lóofe. Di sinn so           porcos correndo por aí. Eles são tão
dérr, denna mus ma knippe in di           magros, que se precisa fazer um nó nos
chwents renn binne dassie net             rabos para que eles não caiam
fon de risse ronna falle tun!")           através das frestas (do chiqueiro).")

terça-feira, 10 de janeiro de 2012

Correspondência recebida em 09 de Janeiro de 2012

Email recebido de Lucas:

Gostaria de parabenizá-lo pelo blog Língua Alemã Hunsrickisch, o blog é muito bacana e já aprendi bastante coisa acerca do dialeto. Eu sou de Santa Catarina e tenho uma dúvida, o Hunsrickisch falado no Rio Grande do Sul é o alemão oficial com palavras do português adaptadas ( por exemplo Schuraske, como consta em seu blog) ou ele já era dialeto da região do Hunsrück na Alemanha e teve algumas palavras incorporadas aqui no Brasil?  Também gostaria de saber se a música "Mein Schnoras" é de autoria de Bruno Neher dos 3 xirús ou é dos cantores da versão que está em seu blog? Outra coisa, existem outros dialetos alemães no Rio Grande do Sul? Ou este é o único falado?  Por que um dia eu estava no consultório médico, e entrou uma senhora já com bastante idade e sua filha, essa senhora só se comunicava com a filha em alemão, eu sei falar um pouco o alemão atual e não entendi nada do que elas falaram, e acredito que elas falavam o Hunsriqueno Riograndense porque moro no oeste catarinense e essa região foi colonizada por gaúchos, mas também penso na possibilidade de ser outro dialeto, dos alemães do Volga quem sabe. Outro fator que fez com que eu não entendesse é que elas falavam bem rápido e meu ouvido ainda não está bem afiado, estou aprendendo sozinho o Deutsch. Se puder responder agradeço e parabéns pelo blog novamente, é uma jóia rara este blog.

Auf Wiedersehen!

Resposta em 10/01/2012:

Olá Lucas,
Muito obrigado pelos comentários sobre meu blog pois é através destas injeções de ânimo que recebo diariamente de leitores que me fazem construí-lo cada vez mais com afinco. Afinal, elaborar os textos e gravá-los dá um trabalho monumental.
Sobre suas perguntas, vamos às respostas:
 - O hunsrickisch falado aqui no RS é o alemão trazido pelos nossos ascendentes entre 1824 e 1832, vindos da região de Hunsrück no sudoeste alemão. A língua perdurou por este tempo todo, sendo transmitida oralmente de geração em geração. Vale lembrar que o alemão Clássico foi adotado na Alemanha depois de nossos imigrantes virem ao Brasil. Então prevalesceu aqui um modo genuíno de falar uma língua alemã, a qual muito fascina os alemães pelo seu modo peculiar de expressões e palavras que já não são mais praticadas na Alemanha.
As palavras 'aportuguesadas' em sua maioria são palavras que surgiram devido às novidades que aqui existiam ou que foram criadas quando os alemães já estavam morando aqui. Assim o exemplo: Schuraske, prato típico gaúcho que não existia na Alemanha. Outros exemplos de coisas que surgiram depois: calçada - calçóde, Computador - computadoa, televisão - televissom, futebol - fusbal, frequentar - frekwentire, galinhada - galinióde, lambari - lambari, cará - caróo, muçum - schlangefisch, cascudo - cascude ou dreckfisch, joão-de-barro - dreckbaua, bem-te-vi - bentevii.
Já conhecido dos imigrantes, a andorinha continuou sendo schwalbche. E, diferentemente, o pardal recebeu aqui o nome de fridsfechelche (passarinho descançado), já que o nome spatz que é o original de pardal, aqui tem conotação pejorativa, significando o membro masculino.
- Sobre a canção Main Schnoras, realmente é da autoria de Bruno Neher dos 3 Xirus.
- Existem outros dialetos no RS, principalmente o westfaliano praticado não muito longe daqui na região de Encantado, Teutônia e Westfália. Além disto, também o pomerano é praticado aqui no RS, só não saberia precisar lugares.
Grande abraço e sinta-se a vontade quando tiver alguma dúvida, em me consultar.
Pio Rambo