São Sebastião do Caí, Rio Grande do Sul, Brazil

quarta-feira, 20 de janeiro de 2010

Bissie Gelô - Passiat in Forquetinie - Mauricio Pflugseger

Veja esta história contada pelo Maurício aqui:
Hea das chteck fatsêelt fon dem Mauricio do hia:


Ouça esta história gravada com áudio melhorado aqui:
Hea das graveadne chteck mit fabessarung im audio do hia:


Passiat in forquetinie


Mauricio Pflugseder é músico natural de Lajeado, é compositor de várias musicas e criador de muitas estórias humorísticas gravadas em seus dois CDs (Lachen ist gesund).

Mauricio Pflugseder is ene musikant geboa in Lajeóde, is a sammasetsa fon fiele gesangen un krinda fon fiele humoristiche chpessia gravead in sain tswói CDs (Lachen ist Gesund).





Passiat in Forquetinie

Oh, di hot mich direct in de fuus gestellt. Hat chpass an maine chehne chtiwwle.
O dea lait, alles gut? Nêe, das is net gut, mea hon khen gelt. ...Ia, hait will ich aich en geschicht fatsêele wo passead is in Forquetinhe.
Fria, wi ich un di fróo di eascht tsait faháirat wóore hon mea in Forquetinhe gewohnt. Do iunne im Bauer Eck. Mea harre en chehn wóosche land gehat, ...phua ua walt ummgemach, das beste land wóo unsa gewehst.
...Mea harre dan millie gehat, di wóore so grohs das ma se must mit de aks um hackke. ...So lange millie kollwe harre óon gehat.
Di bettlais bai uns di sin so grohs geb das di affe sin druf gekrawellt un hon de sohme gefress. Cachumbe chtock de wóo gefêalich aus hackke.
Die meascht tsait wóod de chtall foll gewehs un hat aine pine trin gevont. Im Gottes wille noch mohl.
Ich un main fróo sin ima mim de Chips in di plantóoj gefó, haupstêchlich weche de chlimme chlange un de groosse chpinne wo do wóore.
Do mohl ene tóoh sin ich un di fróo in di plantóoj gefó, do hot das óngefang se rêene wi hait so, en wolke bruch is komm. Do sót di fróo:
- Mea gewe io werklich nass! ...Mea fóore chnell dott unnich den tuack chtock, do mit groosse bletta!
Do sin mea io wercklich net nass geb! ...Wi mea wollte tsurrick foóre, wisst dea, dorrich de pass dort im Forquetinhe, iets honn si io en gross brick dott, awa in denna tsait wóod dott khen brick. Di Forquetinia hat so tswói, drai metta wassa gehat. Ich hon chtill gehall mit dem Chips, sóod:
- Fróo, chtai du mohl mo aus! Das dô gibt gefêalich do hia!
Is di fróo mo bissie newe hin gang, ich hon mea das wassa so begukt:
- Óia, do wett dôrrich gefóo!
Sen ich mo hínnasich gefóo, dem Chips sain "quinta reduzida" enngehong, de "guidom" gut fest gehall un do uf de leffel gedreht. De hot gebrummt, de newel is uf gechtii.
Do sóor'ich fa di fróo:
- Geh mo wech to newa dróon!
Ich sin do dôrrich di bach gefóo, du liwa tsait, bist dort uwe uf de barrange, dort uwe in de wêech. De wóo' net, de hon ich ón gefóo! ...Das hot so fênnef minute gedauat bis das wassa mo' nommo samma is komm.
Im Gottes wille noch mohl, ich sin fonne an de Chips gang mohl gucke... De "radiador" wó' wais fon phua "lambari" wo drin geschtoch hon. Am "cardan", maine Chips hot drai "cardan", hon ich an ieda énem so en' sack foll ohle ab gemach, wo sich d'romm gewickellt harre.
An de "pneu" - ich kann net gucke wenn net gewe se tsu kléen - so grosse traíre harre sich fest gefischt gehat. Hinna am chtep do wód khene dróon gewehst. Dot is khen wassa hin komm, wenn net het óoh ene drón gehonk.
Ia, do sin m'a dann hémm.
...En tsait demnô hon ich de Chips fahanndelt uf en "608 tracionado". Das wó' io was ekstras gewêes! Un dan, weche de fill millie wo mea geénnt hon, harre mea fill chwain gehat. Un, ich sin dan ima in Estrela gefóo, un hat so nóin un sibstich, ain un achtsich chwain uf de 608 gelóot, all fon so hunnad tswantsich kilo rom.
Wi ich druff si grid hon? ...hehe, das wó io laicht gewêes: sin hênnasich an de chtall gefóo, hon de "caminion" foll rôo ehl geschut, hon so fuftsen chteck druf getun, sin foa geiód, un dan gebremmst; dan sin si all iwananna gebollat fonne bis an di "cabine". Alls hinnasich gefóo, noch phó druf geiód, nommo foa geiód un gebremmst. Dan hon se gepotselt. Bis di letste, denna muste di chwents ap klemme das ich de deckell tsu grid hon.
Ia, das wó dan chehn gewehs. Main fróo di is io dan ima mit gefóo. Di hat gemennt ich têed das gelt uf en anna plats aus gewe. Das wó io in denna tsaite net so gewêes wi hait.
Also ich sóod:
- Fróo, du macht's hait en gut esse wall das kann lang daure bis mea hémm komme. Das is wait bis mea mo in Estrela gefóo sin, do dôrrich Convent riwa. Chlechte wêeche.
Ia dann, hot di fróo dan so en tippe foll bohne gemach mit charke, chwaine fiis, chwaine ôore, chwaine chwents renn getun, saua kraut gemacht, un fa trinke harre mea so en kann natealich tsukkra prii gemacht.
Mann, mann, mann, das hot so ene klene barullie geb - dea wist wi das is wenn ma fill bohne esse tut - das ima noch meh gekrummt. Do sin mea so en chteck gefóo, do konnt ma es chon net meh aus halle in de "cabine", so hot das gerruch. Di chwain muste sich chehme fon de fróo. Di hat so ene bissie dicke laib gehat, hat de so dan gehoob. Un, wenn'a nidda is gang, dan is de tamp geflôo.
Ich sóod dan so im moment iwa di fróo:
- So, das chegt es mo, raus in di heckke gang!
Dat is die in wald do ronna rinn geschprung, un di beesem raise pem hon sich so aus nanna geleht. Ich hon plos-me nohmo gesihn wi di fróo wó, wi de rock so in di luft is geflôo un is noch so en dêmpfie ufgeschtii. Main Gott noch mohl: harre di bohne mo truck gehat.
Do, fangt di fróo ón se chróie in de heckke romm:
- Hêllef mea! Hêllef mea!
Ich (sin) mo chnell raus un (sin) mo gucke gang. Ia ich komme hin, do sóod si:
- Hêllef mea! Hêllef mea! Dat tiache hot chtachelche.
- Hehehehe, iets chpeast du das óoh chon? Wi ofts sóor'ich: "balwea dich wall 'das ting is tsu wollich un tsu chtachlich?" ...Iets mérreckst du das óch?
- Du dumme khéll, komm mea rechta mohl hellfe! Was mennst du was ich wea?
Do, gukke ich mo so um de putsch romm, ia, do chteht di fróo so uf fia fiis gans betunnat! di wóo so fom garrup bis an de nawell phua gellwe dénn'cha. ...Hat sich uf en chtachel tiia gehockt.
Ménschens Gott noch mohle! Ich sóod:
- Naum Fróo, du órem tiia, hall dich mohl fest an dem chtock do't.
Ich (hon) mo de ene chtíwwel so auf de óschbacke geschtellt, das tiia am chwants geholl un de fróo aus dem keft getsôo. Hon ich mohl gekukt, Heh, am chtachel tiia wóod ken chtachel me dróon, un mause caput.
Im Gottes wille noch mohl, was mache ich mit de fróo? Ich sóod:
- Fróo, blaib mo gans ruich chtehn, ich gehn mo an de "caminion", holle di "alicat" un roppe dea di gellbe dénn'cha.
Do hon ich mich mo hin gehockt, di ganse chtachelcha gerrobt, un de geschtang aus gehall.
Awa das chehnste wó das: an iedem chtachell, hot ene bohne kónn drón gehonk!

----------------------------------------


Mauricio Pflugseder é músico natural de Lajeado, é compositor de várias musicas e criador de muitas estórias humorísticas gravadas em seus dois CDs (Lachen ist gesund).

Mauricio Pflugseder is ene musikant geboa in Lajeóde, is a sammasetsa fon fiele gesangen un krinda fon fiele humoristiche chpessia gravead in sain tswói CDs (Lachen ist Gesund).




TRADUÇÃO

Aconteceu em Forquetinha

Óh, ela me colocou o pé”. Ela se agradou das minhas botas. Olá pessoal, tudo bom? Não ta nada bom, não temos dinheiro. ...Sim, hoje quero lhes contar uma história que aconteceu em Forquetinha.
Antigamente, quando eu e minha mulher estávamos a recém casados, morávamos em Forquetinha. Lá embaixo, no Bauer Eck. Nós tínhamos uma bela terra de várzea, ...desmatado de mata nativa, a melhor terra era a nossa.
...Tínhamos então milharal, eles eram tão grandes que tínhamos que derrubá-los com o machado. ...Espigas deste tamanho eles tinham (mostra).
Os Picão cresciam tanto que os macacos trepavam neles para comer as sementes. Os pés de Guanxuma eram perigoso de derrubar. Geralmente eram ocos e morava uma abelheira dentro deles. Por Deus!
Eu e minha mulher fomos uma vez de jipe até a roça, principalmente por causa das cobras perigosas e das enormes aranhas que ali existiam.
Então um dia fomos eu e minha mulher até a roça e começou a chover assim como hoje, veio um toró d’água. Então a mulher gritou:
- Vamos nos molhar! ...Vamos ligeiro até embaixo daquele pé de tabaco, aquele com folhas grandes!
Então realmente não nos molhamos! ...Quando queríamos voltar, sabem, através do passo do Forquetinha, agora fizeram uma grande ponte lá, mas naquele tempo não tinha ponte lá. O Forquetinha tinha dois, três metros d’água. Parei o jippe e disse:
- Mulher, desembarca! Isto vai ficar perigoso aqui!
A mulher foi para o lado, olhei para a água (enchente):
- Olha, aqui dá pra passar!
Eu fui para trás, engatei a quinta reduzida do jippe, segurei com firmeza o guidom e apertei o acelerador. Ele roncou, a neblina levantou. então eu disse para a mulher:
- Sai aí do lado!
Então atravessei o arroio, meu, até lá em cima do barranco, lá em cima no caminho. Ele não existia, fui eu quem o criei! ...Demorou então cinco minutos até que a água voltasse a se juntar.
Meu Deus, eu fui até a frente do jipe olhar... O radiador estava branco de tantos lambaris que estavam enfiados nele. No cardan, meu jipe tinha três cardam, retirei em cada um, um saco cheio de muçuns que haviam se enrolado neles.
Nos pneus - não posso olhar senão vou diminuí-los - traíras deste tamanho morderam-se nos pneus. Atrás no estepe não tinha nenhum preso. Lá não alcançou a água, porque senão também teria algum pendurado.
Pois bem , então fomos para casa.
...Um tempo depois eu troquei o jipe por um 608 tracionado. Ela era algo especial! Então, por causa da grande quantidade de milho que colhíamos, nós tínhamos muitos porcos. Então, eu sempre ia à Estrela, e tinha 79, 81 porcos carregados na 608, todos em torno de 120 quilos.
Como eu conseguia pô-los lá? ...Heheh, isto era fácil: dava a ré até a pocilga, enchia o caminhão de óleo cru, colocava uns quinze em cima, acelerava para a frente, e então freava; então todos voavam para a frente na cabine. De novo dava a ré, enxotava alguns para cima, novamente corria para frente e freava. Então eles amontoavam. Até os últimos, eu tínha que cortar os rabos para que pudéssemos fechar a tampa.
Sim, isto era bacana. Minha mulher sempre ia comigo. Ela achava que eu gastaria o dinheiro em outros lugares. Naquele tempo não era como hoje.
Então eu disse:
- Mulher faz hoje uma boa comida porque vai demorar até voltarmos. É longe até nos irmos até Estrela através de Conventos e as estradas eram muito ruins.
Sim, então a mulher fez uma panela de feijão com charque, pés de porco, orelhas de porco, acrescentou rabos de porco, fez salada de repolho e par beber fizemos uma jarra de garapa natural.
Homem, homem, homem, isto deu assim um pequeno barulho - vocês sabem quando se come muito feijão - cada vez mais roncou. Então andamos um pedaço, então já não dava para agüentar na cabine, de tanto que cheirava. Os porcos se envergonharam da mulher. Ela tinha assim um abdômen proeminente, então o levantava. E quando ela o baixava, a fumaça subia.
Num momento eu disse para a mulher:
- Pronto, chega! Pra fora, pra macega!
Ela correu morro abaixo para o mato, os pés de vassourinha só se abriam. Eu só vi de novo onde a mulher estava, quando o vestido levantou e uma fumacinha subiu. Meu Deus do céu: Mas esse feijão tinha uma potência!
De repente a mulher começou a gritar no meio das macegas:
- Me ajuda! Me ajuda!
Eu saí o mais rápido que pude e fui ver. Sim, cheguei lá, então ela disse:
- Me ajude! Me ajude! O bichinho tem espinhozinhos.
- Hehehehe, agora você também sente isto? Quantas vezes eu te disse: "depile-se porque esse troço está muito cabeludo e muito espinhento?" ...Agora até você está notando isto?
- Bobalhão, antes, venha me ajudar! O que você acha que eu sou?
Então eu olhei ao redor da moita, sim, aí estava a mulher de quatro completamente 'afetada'. Ela estava da garupa até o umbigo completamente tomada de espinhozinhos amarelos. ...Tinha se sentado sobre um ouriço.
Meu Deus do Céu! Eu disse:
- Então mulher, pobre infeliz, se segura neste pé.
Botei uma bota na bunda dela, segurei o bicho no rabo e arranquei (ele) do fundilho da mulher. Então olhei, o ouriço estava sem espinhos, completamente morto.
Meu Deus do céu, o que faço com você mulher? então eu disse:
- Mulher, fica parada bem quietinha, vou até o caminhão, pego o alicate e te arranco os espinhos amarelos.
Então me sentei e arranquei todos os espinhozinhos e agüentei o fedor.
Mas o mais bonito foi: em cada espinho estava espetado um grão de feijão!



segunda-feira, 4 de janeiro de 2010

Adjetivos - Adjetiiven

Ouça este texto gravado aqui: Hea das graveadne chteck do hia:



Adjetivos
A maior parte dos adjetivos em Hunsrickisch levam no final da palavra ICH. Quando não tem esta terminologia, então dá para descobri-los de acordo com sua colocação nas frases.

Adjetiiven
Di measchte fachte fon de adjetiiven in Hunsrickisch bahalle am enn fon dem wott ICH. Wenn si net so aus gehn, kann ma se raus finne weche sain pletsa in de frósen.

Exemplos - Baispille

Avivado - wiwlich
Ele é um rapaz avivado: nada foge ao seu controle.
De iun is wiwlich: nics raist sainem control aus.

Esfriado - kêlltich
O tempou mostrou um dia esfriado e não saí de casa.
Di tsait hot sich kêltich im tóoh getsaicht un ich sen net de hémm raus gang.

Aguado - wassrich
Esta é uma sopa aguada.
Das is en wassrich sup.

Dengoso - chmuuslich
De nene is so chmuuslich, will ima en kussie hon.
O nene é tão dengoso quer sempre um beijinho.

Açucarado - Tsuckrich
De húnich is tsuckrich.
O mel está açucarado.

Apimentada, provocante - pfêffrich
Das esse is pfêffrich! So will das die hemerrite wiwlich losse.
A comida está apimentada! Assim ela vai deixar as hemorróidas avivadas.
Di fróo is so pfêffrich, das si ima blinnsle tut de menna un di gucke denna noo.
A mulher é tão provocante, a ponto de ela sempre piscar para os homens e eles a seguem com o olhar.

Salgado - saltsich
En saltsich esse is chóode fa de khérwa.
Comida salgada faz mal para o organismo.

Insosso - unnschmacklich
Krankeshauses esse is unnschmacklich.
A comida do hospital é insossa.

Pelado - nackich
Das is so hais, das ich mechte náckich do rom gehn.
Está tão quente, que eu preferiria andar pelado por aí.

Bamboleante - bamblich
Pitt is ima besoff. Dann geht'a (geht ea) ima bamblich dorrich di chtrohs.
Pedro está sempre bêbado. Então ele sempre caminha bamboleante pela rua.

Anêmico - anêemich
Wea khen rot riiwe esst kan anêemisch gewe.
Quem não come beterraba pode ficar anêmico.

Adoentado - krankich
Das brietsich wetta list mich krankich.
Este tempo abafado me deixa adoentado.

Aporcalhado - chwaintsich
De is so chwaintsich das ea net di tsenn bescht eb'a (ea) chloofe geht.
Ele é tão aporcalhado que não escova os dentes antes de dormir.

Fedorenta - chtinkich
De ods fochel fresst chtinkich flaisch.
O urubu come carne fedorenta.

Enraizado - wotslich
Di mandioc chteck sen hittas ioa gans wotslich.
Os pés de aipim este ano estão bem enraizados.

Amarronado - braunlich
Wenn di platanne bém mohl so braunlich werre an de bletta is en tsaiche das di érrebst is komm.
Quando os plátanos ficam com amarronado nas folhas é sinal de que chegou o outono.

Balançante - wacklich
Das is en wacklich bed. Es gérrekst en gans nacht.
É uma cama balançante. Ela range a noite inteira.

Estúpido - estupich
Das wóod so estupich: de hot de eascht saine auto witta geschteckt un demnô noch sain nóos fabroch.
Isto foi tão estúpido: primeiro ele bateu o carro e depois ainda quebrou o nariz.

Desorganizada - chtrupplich
Das is en chtrupplich fróo wall an chtatts si de eascht mohl di khenna uf passe geht si di óia im hinkel chtall uf reffe an de tsait wo di khenna kréesche fon hunga.
Ela é uma mulher desorganizada porque em vez de primeiro cuidar das crianças, ela vai até o galinheiro recolher os ovos enquanto as crianças choram de fome.

Despenteado - chtruppich
Haitsestóohe is di moode do rom chtruppich gehn. Es siet aus wi di guri all khen kemp de hémm herre.
Hoje em dia é moda andar por aí despenteado. Parece que todos os guris não tem pentes em casa.

Esfomeado - begêalich
Bais net so begêalich in das esse wall du bist net fahungat!
Não morda tão esfomeado a comida porque tu não és faminto!

Fascinante - fascinantich
En fascinantich fróo hot mit óngekukt un ich hon tsu ihnes gelêchellt.
Uma mulher fascinante olhou para mim e eu sorri para ela.

Caseira - hauslich
En hauslich fróo past ima so gut uf alles fon de hémm uf, das es aus sied si weat ima de mit am um gehn fa alles uf em plats losse.
Uma mulher caseira cuida sempre tão bem de tudo de casa que parece que ela estivesse sempre lidando com tudo para deixar tudo no lugar.

Esvoaçante - flattrich
En flattrich chmêttalin is iwa mai blume geflôo un hot si all gethatscht.
Uma borboleta esvoaçante voou por sobre minhas flores e tocou-as todas.

Meticuloso - pittslich
An uure chaffe is en pitsslich órwed.
Trabalhar em relógios é um serviço meticuloso.

Concreta - concretich
An de letst Wainacht hot main fróo en concretich aksion getun: si hot ene monats pack esses mittel en óorem famile geb.
No último Natal minha esposa fez uma ação concreta: ela deu um rancho para uma família pobre.

Abobalhado - flabbich
Em flabbich huntche hot di ganse lait beleckt.
Um cachorrinho abobalhado lambeu todas as pessoas.

Perfumada - riichich
Das is di fróo wo ima do rom geht riichich un geférrebt, als si weat en madamm.
Esta é a mulher que sempre anda perfumada e maquiada por aí, como se fosse uma madame.

Espumante - Chaumich
Das wóod ene chehne ónfangs fom ioa. Mea hon all chaumich champanhe getrunkt un uns fakusst un uns frehlich naiioa gewinscht.
Foi um belo início de ano. Todos nós tomamos champanhe espumante e nos beijamos e desejamos feliz ano novo.

domingo, 3 de janeiro de 2010

Hunsrickisch geschicht - De Khoffa

Hunsrickisch geschicht: de khoffa

Hunsrik Kexicht: Te Khofer (Solange Johann) (veja o video aqui:)



Como já foi explicado algumas vezes, o nosso alemão Hunsrickisch por ser um "dialeto" não tem uma forma certa de escrita e algumas palvras tem tônicas diferentes na pronunciação. Assim, repasso um vídeo produzido pelo site www.hunsrik.org onde podemos ver diferenças na forma de escrita e pronúncia, mas perfeitamente compreensíveis no contexto geral.
Abaixo a história na forma como eu escrevo o Hunsrickisch e sua tradução para o português.

Hunsrickisch geschicht: de khoffa

De khoffa uf de wowo sainem chpaicha

Es wód mohl em fachwerk haus. Es wód de wowo sain haus.
Khérrep tóoh! Di wowo hat fill gutes gemacht: kuuche, toss, siis, wickell
kuuche, ...huum was gutes!
Un di khenna wollte aus kluuche wo di trepp hinn gehngt. ...Am krache:
kréek, kréek, kréek... ...lamsamche... sin si uf de chpaicha komm, so foll mit fremd dings: en farrostne nêemaschin, en altes holtsne khenna's betche... das haio:
Haio bumbaio,
chlóo das kíkelche tot,
Das lêed io khen óia,
Un fresst main brot.
Haio bumbaio,
Was rappelt im chtroo?
Es kêtsie will chtérwe,
Das máissie is froh!
Un óoh ene grosse, chweere holtsne kaste, de khoffa!
So wi si ea uf gemacht hon... (wóore) im grosse kaste so fill náichkhéde...
Im grosse kaste en Wainachtschténn chon ohne glants weche de tsait (fagang),
gêlbiche bilda fon óoriche grosse familie, fennef Maria sêckcha, khúuchelcha, en alt lumpe bopp ohne en au, en(e) finga huut... (fa was dient das?)... un wais un
chtríifich tsaich.
Mit de chténn denkt ma an fríerische Wainachts festa i de familie... De
finga huut tsaicht de wowo sain chehn órwed... All di priime wollte dieses fremdes chehnes tsaich ónphasse. Waisse unnahosse fa an di engel knêchelcha tsu binne, lange reck un geschtikte chétse, hoa chnalle, drêecha, was en success unsa chaugang (desfile).
Awa, ...kréek, kréek, kréek... iemand kommt di trep ruff.
Gebt khéhn tsait (es hot khehn tsait geb) fa unsa tsaich aus tuhn... Di wowo
hot uns gesihn! Un hot gelêchellt. ... Un (hot) mait fallangre an sain khenna tsaite gedenkt.

---------------------------------------------------------

TRADUÇÃO: História em alemão Hunsrickisch: o Baú

O Baú no sótão da vovó.

Era uma vez uma casa enxaimel. Era a casa da vovó.
Dia de Kerb! A vovó tinha preparado um monte de coisas boas: cucas, bolachas, doces, rocamboles, ...hum que gostosura!
E as crianças queriam descobrir para onde iria aquela escada. ...Rangendo: créc, créc, créc... ...devagarinho... eles chegaram no sótão, tão carregado de coisas estranhas: uma máquina de costura enferrujada, uma velha caminha de bebê, ...o haio.
Haio bumbaio,
Mata a saracura,
Ela já não bota mais ovos
E come meu pão.
Haio bumbaio,
O que faz barulho na palha?
O gatinho quer morrer,
O camundonguinho está feliz.
E também uma grande e pesada caixa, o baú!
Assim que eles o abriram... (tinha) na grande caixa tantas novidades...
Na grande caixa uma estrela de Natal já sem brilho por causa do tempo (passado), fotos amareladas de famílias extremamente grandes, saquinhos de cinco Marias, bolinhas, uma velha boneca de pano sem um olho, um dedal... (pra que serve isto?)... e roupa branca e riscada.
Com a estrela se pensa nas festas de Natal em família de antigamente... o dedal mostra o belo trabalho da vovó... Todos os primos queriam experimentar esta roupa estranha e bonita. Cuecas brancas para amarrar nas canelas, vestidos compridos e aventais bordados, prendedores de cabelos, suspensórios, que sucesso nosso desfile.
Mas, créc, créc, créc... alguém está subindo a escada.
Não deu tempo para tirarmos a roupa... A vovó nos viu! E sorriu... e pensou com saudades do seu tempo de criança.

quinta-feira, 31 de dezembro de 2009

Ano Novo - Naiioa

.



Glicklich Naiioa! Fa all di wo génn de Hunsricka Daitsch mit mache, will ich en glickliches naiioa winsche, mit fill gesunthéd, frohhéde, fróinde un das alles in de familie gut léefe soll! Ah, un óoch, das du fadients es gellt fa alle dróome fiire!

Tradução: Feliz Ano Novo! A todos que gostam de acompanhar o alemão Hunsrickisch quero desejar um feliz ano novo, com muita saúde, alegrias, amigos e que tudo corra bem na família! Ah, e também, que ganhe dinheiro para bancar seus sonhos!


quinta-feira, 24 de dezembro de 2009

Das Kristkhentche

Hea das graveadne chteck des geschicht do hia: Ouça a gravação da história aqui:


Das Kristkhentche

So wi de Sant Nikla mo rom is, dan komme de únnschuldiche khenna di gedanke iwa di Wainacht ima chwêera. Fon fríasch hea hot ma ima gesód grid das di iêniche wo sich gut chikke dêere, grechte óch di chehnste geférrebtne un blúumiche toss. Un, das is ima alles so faschtêckellt gemacht geb.
Iwa di tosse ferberai, hon di mamai un di tante dan oft nôo dem himmel gekukt. Si sóore dan, das wen owens foa nacht di sun so rot oda range gelleb foa dem blaue himmel una gang is, das weat so wall es Kristkhentche di blúumiche toss am férbe weat, fa dan am Weihnachts owend di in unsa suppe thellre tuhn, genau am sêllwiche plats am tisch wo ma gesitst hot fa se esse.
Awa fa das passêere, must ma sich iwa gut schicke, ma sêed, áusnams gut schicke. Do must ma alla órwede tuhn, klene gêngelcha giebe ohne se reclamire, chpéencha samma raffe fa de kochofe ónchteche un de wowo sain tsimma hellfe sauwa mache, wall wenn net, kennt énem saine suppe thella leia blaiwe. Ma hat óch noch di grehst hoffnung das tswischen de geférrebtne toss kennte so êtliche tsukka bopcha debai laie ênngewickellt mit fárbich celofan papia.
Wenn es tsáich so am fagehn wód, dan hat bai em thella so en chteck tricoline chtoff gelehn, fa demnô, do aus dem chteck tsáich en chehn riscódenes hemmtche gemacht grihn, hauptsêchlich fa chaptsire gehn oda in di mess gehn. Das chuula uniform tsaich, das blau chtriifich hemmtche un di kháki braun hoss, di khêhmte dan easch noore in de oostre.
Awa, fon denna tsaite, arrinre ich mich ima iwa das chteckche fon dem Kristkhentche un sain faschiedenes muhlche.
Es hot ima gehéest das wea di geschenckha aus théele ted am Wainachts owend weat es Kristkhentche mit sainem muhle un das het mechtich fill órwed. Un, wall es so wód, must das muhlche gut gefíttad gewe fa das di gans gangerai aus halle.
Dan, hon di khenna fon alla familie so en futta pletsie féttich geloss. Bai uns dehémm wód es net ánischta. Mea khenna, guricha un medcha, hon uns farratseld un fabriegt fa de grehste caprisch ón són. Ieda khent wollt do de meascht tuhn fa das futta pletsie es chehnste weat fon de gans ville. Dann, hot ma ene klene weech gemacht, sauwa gekheat, bis an de trauwe krist. Dort drunna is dan en krentsie mit futta millie gemacht gieb.
Di ennbildung wóod grohs, wall mea wuste das in de tsait wo es Kristkhentche unsa thellre gefillt hot mit alla sotte siisses, hot das muhlche iaus geschtan, in dem futta krentsie un das millie lóob gefress fa sich nommo eniire.
Ob es so passiad is oda net mit de fresserai, es wód fa uns egól. Es haupste wód das móinds, wenn mea ufgeschtii sin, di thellre foll weere. Dann, sin mea mit engste tsu dem tisch gang, dort wo di thellre uf ieda énem sain plats wóore, un alles tsu gedeckt wód mit en grohs tisch tuch. Wi grohs wód unsa frohéd wi mea das tuch wech gedeckt hon un hon gesihn di thellre foll balle, chokolóde, bluumiche toss, pirulite un tsukka bopcha ênngewickellt in fárbich celofan papia. Un, newa drón, noch so en chteck tsaich chtoff fa en nai hemmtche mache. Mea hon dann gehupst un geiúukst fon lauta frohéd.
Demnô alles metódisch unasuucht, sin mea all mit samma raus no dem trauwe krist geschprung fa uns di síchahéd ónwenne das es wérklich woa es Kristkhentche wód wo uns es dings in di thellre getun hat. Dann hot ma dorrich chnittlich gesihn das es futta tsimmlich faschtruttelt wód, un bissie fafress wód. Wenn ma dann genau uf de bodem gekukt hot, konnt ma sihn di abgeschtempeltne hufáisse uf em bodem abgetsáichent. Das wód do sicha doch en proof fon dem Kristkhentche sain muhlche, wo dort wód un sich gefíttat hat.
Di frôhéd únnich de khenna wód so grohs, das nimand wust richtich se fatsêele was do geschiden wód, un wi rákstich mêchlich kont sin das es Kristkhentche bai uns de hémm im haus gewêest wód. Die elltre, tante, onkle un grohs elltre hon dan sich fawunnat un mêchtich uns ufgetsôo das mea so bróof wóore fa di kunst fon em Kristkhentche saine besuuch fadient hon. Awa, wall di geschenckcha so halwa klén un órem wóore, hon di elltre dan gehetst es weat wall mea noch net genuch bróof wóore wehrem dem ioa.
In unsa klene kêppchia hon mea das es foa geholl wehrem em negste ioa probire di beste khenna blaiwe, fa sihn ob an de negste Wainachte di pheckchia bissie grêessa wérre gewe.

TRADUÇÃO:

(Explicação: no meio das famílias alemãs daqui do sul do Brasil, a figura do papai noel era representada pelo Filhinho de Deus, uma criança adorável, que da altura dos seus 10 anos de idade, montada em seu burrinho distribuía presentes e guloseimas nas noites de Natal).

O Filhinho de Deus

Assim que havia passado o São Nicolau, vinha cada vez mais forte à lembrança das criança o Natal. Desde antigamente sempre se ouvia falar que aqueles que se comportavam bem, ganhariam os mais belos enfeitados e floridos doces. E isto tudo sempre era feito às escondidas.
Sobre a pintura dos doces, a mãe e a tia olhavam diversas vezes para o céu. Elas diziam então, que quando ao anoitecer o sol se mostrasse vermelho ou laranja defronte ao céu azul ao se por, era assim porque O Filhinho de Deus estava pintando os doces, para então colocar em nossos pratos na noite de Natal, exatamente no mesmo lugar da mesa onde se sentava para se alimentar.
Mas para isto acontecer a gente tinha que se comportar bem, bem dizendo, comportar muito bem. Tinha-se que realizar todas as tarefas, dar pequenas caminhadas sem reclamar, recolher gravetos para acender o fogão à lenha e ajudar a limpar o quarto da vovó, porque se não, o prato de sopa da gente podia ficar vazio. A gente ainda tinha a maior esperança de que no meio dos doces enfeitados podiam se encontrar deitadas certas bonequinhas de açúcar embaladas em papel celofane colorido.
Quando a roupa estava puindo, então tinha junto ao prato um pedaço de tecido de tricoline, para depois, deste pedaço de fazenda ganhar confeccionada uma bela camisa riscada, para ir passear ou para ir à missa. O tecido para o uniforme escolar, a camisinha listrada de azul e a calça cor de caqui viriam somente junto na Páscoa.
Mas, daqueles tempos, me lembro da historinha do Filhinho de Deus e seu peculiar burrinho.
Sempre se dizia que quem distribuía os presentinhos na noite de Natal era O Filhinho de Deus com seu burro e que ele tinha muito trabalho. E, porque era assim, o burrinho tinha que ser bem alimentado para suportar todo este caminhar.
Então, as crianças de todas as famílias deixavam assim um cantinho de pasto pronto. Conosco em casa não era diferente. Nós crianças, meninos e meninas, disputávamos entre nós e brigávamos para deixar tudo no maior capricho. Cada criança queria fazer o máximo para que o cantinho do pasto fosse o mais bonito da vila. Então, se preparava um pequeno caminho, limpava, até o parreiral. Lá embaixo se preparava um círculo pequeno com palha de milho.
O orgulho era grande porque sabíamos que enquanto O Filhinho de Deus enchia nossos pratos com todos os tipos de guloseimas, o burrinho ficava la fora parado dentro do círculo de pasto comendo a palha de milho para se recuperar.
Se isto tivesse acontecido ou não com a comilança, para nós era indiferente. O mais importante era que de manhã, quando levantamos, os pratos estivessem cheios. Então nós íamos com angústia até a mesa, lá onde os pratos estavam no lugar de cada um e tudo estava coberto com uma grande toalha de mesa. Quão grande era nossa alegria quando, ao tirarmos a toalha vimos os pratos cheios de balas, chocolates, doces enfeitados, pirulitos e bonequinhas de açúcar embaladas
em papel celofane colorido. E, ao lado, ainda um pedaço de tecido para confecção de uma camisinha nova. Nós então pulávamos e gritávamos de tanta alegria.
Após tudo metodicamente analisado, nós todos corríamos para lá fora embaixo do parreiral para confirmarmos que realmente havia sido O Filhinho de Deus quem havia posto estas coisas nos pratos. Então, se constatava que o pasto havia sido bastante bagunçado e um pouco comido. Quando se olhava com cuidado para o chão, podia se ver estampadas marcas de ferraduras. Isto com certeza era uma prova do burrinho do Filhinho de Deus que ali havia se alimentado.
A alegria entre as crianças era tão grande que ninguém sabia ao certo dizer o que acontecera e como tinha sido possível que O Filhinho de Deus estivera em nossa casa. Os pais, tias, tios e avós então se admiravam e nos enchiam de brio por termos sido tão comportados a ponto de ter a honra de merecermos a sua visita. Mas, porque os presentinhos eram ralos e pobres, os pais nos instigavam dizendo que isto era porque ainda não fôramos comportados o suficiente durante o ano.
Em nossas cabecinhas então nos propúnhamos procurar ser as melhores crianças durante o próximo ano par vermos se no próximo Natal os pacotinhos seriam um pouco maiores.