São Sebastião do Caí, Rio Grande do Sul, Brazil

sábado, 13 de dezembro de 2008

Bissie Gelô - Di Rantsich Tante

Ouça aqui esta história: Di Rantsich Tante.mp3


Di lait un di familie grinde sich un tsie sich in de gans welt ohne en grohs unnaschid.
Una de familie sin uma lustige un untsufriedne lait drunna. Awa, wenn do so en léhn tante debai is, wo so bai a familie wohne un mit denna leewe, dan is alles faloa.
So en untsufriedne tante, fett, léhn, un mit en hallebmêesich chpóorung uf de bank, das is di kifftist fró wo ma do kenne kan. Un wenn di una en familie lebt, dan is es ima chlimm fa di khenna sich so tsie mit si debai.
In Despic, hot bai de Schrammel familie di tante Elza gelebt. Es wód en autentisch untsufriedne fró, wo nohre wusst sich beclówe iwa alles.
Si hat so phó hoa fédemcha unna de nóos un en ferháftniss wóds mit tswói so lange bódbeschte newam maul. Si wód fet un léhn. Hat sich ni fahairrat.
Elza hot gehollef saine bruda in de ross, un alles wód chlimm. Sich so foa chaffe fa di khenna dôrrich chleppe wód net laicht. Un so en tante wi di, fa sich dôrrich trón mit dem klenem fadienst, es hot kaum genuch geb fa uf di chpór kass se drón. Un si, gródso wi di seltsamme tante, wód knicksich, fett un chpórsammich.
Si hot awa ima sich beklóbt iwa das coloniste lewe, es gehngt net me, si dêere unna gehn.
Do, en êngelche, wo ima si geheat hot sich kimmre, hot gefrod:
- Ia nach, tante, was is dan órem sin?
- Du kanst es dea net foa chtelle, Benjamin! Órem sin, is unnschraiblich!
Do hot ma khen esse, khen gelt, khen tsufriedenhéd, khen company un khen frohhéd!
- Main, tante, is das awa chlimm. Do kann ma wercklich woa net órem gewe. Was noch, tante?
- Ai órem sin, is haupsêchlich unntsufriede sinn mit alles wo um enem romm do passiat. Ma kann net faschtehn wi das dings ene foa hollt un wi alles so unnfahoft passiat. Órem sin, lisst enem emfach unntsufriede!
- Tante! - Sód de klene jung. - Jetzt wées ich was órem sin is!
- Ach so? - Sód di Tante. - Du wésst sicha chon jemand gesihn hon wo sich gródso alls mein beschreibung sich chpiichelt.
De jung sód do:
- Gewiss! un ich daure sehr di person, wall si ima bai uns is!
- Ia wea is es dan? - froht di tante. De jung sód do:
- Ai du, tante: bist rantsich, krintsich, kniksich, fett un allén. Du
must en iwa órem colonist sin!
(ieda ennlichkaite sin nua cointsidense).

sexta-feira, 12 de dezembro de 2008

Aprendendo o Hunsrickisch 20 - Frases

Os dias da semana

No alemão Hunsrickisch, todos os dias da semana são no masculino, com excessão à Quarta-feira, que apesar de ser no feminino (Mittwoch: di mitte fon de woch), é falado no masculino, talvez, devido à analogia com o português onde Mittwoch significa: o meio da semana - ou seja, masculino.

Frases do dia e da semana:

Eu gosto das Segundas-feiras porque vejo que tenho uma semana inteira de bons trabalhos pela frente.
Ich hon génn di montache wall ich sihn das ich hon en woch folle gute órwede foa.

A manhã de Terça-feira é especial: sempre recebo a visita de minha filha. E, à tarde, quando ela vai embora, já me encho de saudades esperando a próxima terça-feira.
De denstach móind is ecstra: ima bekomme ich de besuuch maines dochta. Un mittachs, wenn es fott macht, dan fille ich mich mit fallangre am wódung de negste denstach.

Na Quarta-feira eu namoro. Pego o carro e vou até a cidade vizinha encontrar com meu grande amor.
An dem mittwoch namorire ich. Ich holle de auto un fóore bis an di nêwas chtadt fa maine grosse libe óntreffe.

Quintas-feiras minha avó sempre faz uma fornada de pães para o fim-de-semana. Apesar de ela fazê-lo à tarde, o aroma de pão fresquinho fica no ar até de noite.
Dúnnischtach's tut mein wowo ima ene backuffe foll bred mache fa di ende woch. Obwohl de si macht míttach's, blaibt de gerruch fon fresches brod in de luft bis owens.

A Sexta-feira já tem gostinho de fim-de-semana. No início da madrugada de sábado sempre tomo uma cerveja.
De fraitach hot chon en ende woche's geschmeckche. Am ónfangs sammstach foatóoh drinke ich ima en bia.

No Sábado vou às compras: vou ao supermercado, à padaria, ao açougue e na fruteira.
Am sammstach gehn ich tsu de kóofung: gehn tsum mercóde, di beckerai, dem flaischnitsla un di fruchterai.

Domingos de manhã vou à missa e depois faço um gostoso churrasco enquanto minha mulher prepara uma maionese especial. De tarde faço uma soneca e de tardezinha sentamos na frente de casa para conversar. À noite olho televisão e depois, vou dormir.
Sonntach's móinds gehn ich in di mess un demnô mache ich ene chmeckliche churaske in de tsait wo main fró en ecstra catoffle salód prepariad. No míttach halle ich en chlêfie ab un foa nacht setse mea foa's haus fa fatsele. Am owend guke ich televissóm un demnô gehn ich chloofe.

quarta-feira, 10 de dezembro de 2008

Aprendendo o Hunsrickisch 19 - DINHEIRO

Frases falando em dinheiro.

minha vó é do Brasil e ela gastou 6740 reais para conhecer os Estados Unidos.
main vovo stampt aus Brasil un si hot secs tausend, sieben hunnad fíatsich konto gastead (ou faphuft, ou fahau) fa Notamerika kenne lénne.

Não bebia água somente chopp, mas agora que ele está custando 3,60, voltei para a água.
Ich hat kéhn wassa meh getrunk nua chopp, awa iets wo de drei konto un sêchtsich vêntin am koste is, sin ich nommo retua tsum wassa.

Mulher bonita não paga, mas homem sempre paga 5 reais.
En chehn fró betsóld net, awa de mann betsóolt ima fennef konto.

Saia daqui, não quero comprar nada! Por 1,99 compro um leite e um cacetinho (pão francês para o gaúcho) !
Geh do wech, ich will nics kóofe! Fa ene mil nóin un nóintsich kóofe ich en millich un en becka bredche!

Vou vender uma vaca ao senhor Schmidt por trezentos e cinquenta reais.
Ich gehn em Herr Schmidt en kúu fakóofe fa drai hunnad un fênneftsich konto.

Eu calculei já isso, são 22 reais e 70 centavos.
Ich hon es chon gerrêchend, es kost tswói un tswantsich konto un siebtsich vêntin.

Como o gás está caro! Me cobraram trinta e oito reais!
Es de góos taia! Di hon mea acht un traissich konto cobread!

Eu vi o leite em oferta por 1 real e sessenta e nove centavos no mercado da esquina.
Ich hon gesihd di míllich am óngebot gewe fa ene mil un nóin un sechtsich vêntin an de vende fon de eskine.

Nenhum negócio dá tanto lucro quanto trabalhar honestamente: aos poucos progrides e o milhão te espera!
Khéhn gescheft gebt so fil fraigelt als êalich chaffe: lamsam gehst du fôrran un de milion wód dich!

segunda-feira, 8 de dezembro de 2008

BISSIE GELÔ - DI PÊCH - TRADUÇÃO

O Azar

É impressionante como tem pessoas que não têm sorte. Existem pessoas que tem muito azar e tudo na vida dá errado. Existem pessoas que não tem mais o que decidir na vida e acreditam de verdade que a vida iria terminar.
E assim aconteceu uma vez com o Arlindo. Era um homem simples da colônia, mas que se meteu em muitas dívidas. Arlindo estava no fim do seu crédito. Ele estava enlouquecendo.
Tinha perdido seu emprego, não encontrou outro emprego e estava cheio de dívidas. O banco não queria lhe emprestar mais dinheiro e os amigos, quando o viam, faziam de conta que não o estavam vendo, só para não precisar mais lhe emprestrar dinheiro.
Arlindo realmente estava decidido a se suicidar. Mas, no momento crítico, com o revólver na mão, ele pensou: "Eu deveria, pois, experimentar primeiro escrever a Deus! Quem sabe ele não me ajuda!
Assim aconteceu. Ele escreveu assim: "Deus, eu não estou bem. Não tenho mais dinheir, ninguém me empresta mais, minha esposa e meus dez filhos estão doentes e eu não sei como continuar. Se você quiser me ajudar, me mande mil reais, assim isto seria uma grande ajuda para mim."
Então ele fechou a carta e sobre o envelope escreveu: Para Deus. Endereço: Céu.
Quando a carta chegou no correio e o carteiro viu o endereço, não soube o que fazer com ela. Então ele a abriu, leu, e as tristes palavras o tocaram. Então ele mostrou a carta para os seus colegas e todos se propuseram a ajudar o homem.
Eles recolheram dinheiro de todos os lados entre os colegas, entre os clientes, entre os vizinhos, e no fim da semana tinham conseguido arrecadr novecentos reais.
Eles colocaram o dinheiro num envelope e enviaram para o remetente.
Arlindo, quando recebeu a carta, ficou fora de si com o presente. Contou o dinheiro, recontou e mais uma vez contou.
Depois de uma semana chegou nova carta para Deus no céu. Os carteiros logo abriram a carta e nela estava assim escrito.
- Querido Deus, muito obrigado pela ajuda. Mil obrigados, sinceramente! Sua remessa de dinheiro salvou a minha vida. Eu só gostaria de pedir o seguinte: na próxima vez em que quiser remeter dinheiro, por favor, remeta em cheque, porque na última vez os carteiros roubaram cem reais de mil.
(Qualquer semelhança é mera coincidência).

BISSIE GELÔ - DI PÊCH

Ouça a historinha:
Di Pêch.mp3

Di Pêch

Es is ausnams wi das lait giebt wo ken glick hon. Es giebt lait wo mêchtich pêch hon un alles im lebe geht falsch. Es giebt lait wo kene sinn me hon in em lewe un menne wercklich es lewe gehngt ans enn.
Un so is es mohl passiad mit em Arlindo. Es wód ene gewehnliche man fon de coloni, wo awa sich in mechtich fill chulde renn gemischt hat. Arlindo wód am enn fon sainem credit. Ea wód farrikt am gewe.
Hat sain órwed faloa, hat ken anna órwed gefun un wód foll chulde. Di bank wollt em ken gelt meh lehne un di fróinde, wenn si ea gesihn hon, hon se gemacht als si net ea am sihn were, nohre fa ken gelt me brauche em lehne.
Arlindo wód rackstich im sinn fas sich umm bringe. Awa, an dem crítische moment, mit em revolfa in de hand hot ea gedenkt: “Ich misst doch de êascht probire tsu Gottes chráiwe! Wea wées, Ea will net mea hillfe.”
So is es passiad. Ea hot so geschrib: “Gottes, ich sinn net gut drón. Hon ken gelt meh, niemand lehnt mea meh, main fró un main tsen khenna sin krank un ich wées nimmi wi waita mache. Wen’s du mea hellfe willst, chik mea tausend mill, so wet es mea en grohs hillf sin.”
Do hot ea de briif tsu gemacht un uf de envelop horra geschrib: Fa Gottes. Adress: Himmel.
Wi de briif in di post kom is un de post man di adress gesihn hot, wusta net was demit mache. Do horra de uf gemach, gelehst, un di trauriche wetta hon ea óngegriff. Do horra de briif fa sain golege getsaicht, un all hon se sich foa genomm dem man mit hellfe.
Si hon gellt fon alla saite samma geschaft una de colege, una de cliente, una de nôchbere, un am énn a woch, harre se gepackt nóin hunnat mil samma raffe.
Si hon es gelt in a envelop getun un dem remetent geschikt.
Arlindo, wi ea de briif bekomm hot, is ea ausasich geb mit dem geschenkt. Hot es gelt getsehlt, nommo getsehlt, un nochmo getsehlt.
Nô en woch, is nommo ene briif tsu de post komm fa Gottes im Himmel. Di post menna hon glaich de briif uf gemacht, un do drin hot geschtan:
- Liwa Gottes, sehr danke fa dain hillf. Fill danke êalich! Dain gelt sendung hot main lewe gerret. Ich wollt nohre dieses dea fallange: es negste mohl wo’s du mea gelt sende willst, bitte, send es in check, wall am letste mohl hon di post menna hunnat mil fon tausend geklemmt.
(Ieda ennlichkaite sin nua cointsidense).